Choroba Zwyrodnieniowa Kolana (Artroza)

Choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego, znana również jako gonartroza, jest jedną z najczęstszych przyczyn bólu i niepełnosprawności, szczególnie w populacji osób starszych. Polega na stopniowym niszczeniu chrząstki stawowej, co prowadzi do bólu, sztywności i ograniczenia ruchomości.

Przyczyny

Główne czynniki ryzyka rozwoju choroby zwyrodnieniowej kolana to:

Wiek: Ryzyko wzrasta wraz z wiekiem.
Otyłość: Nadmierna masa ciała znacznie obciąża stawy kolanowe.
Przebyte urazy: Złamania, uszkodzenia więzadeł (np. ACL) czy łąkotek mogą przyspieszać procesy zwyrodnieniowe.
Czynniki genetyczne: Skłonność do artrozy może być dziedziczna.
Przeciążenia: Długotrwała praca fizyczna lub intensywne uprawianie niektórych sportów.

Objawy

Najczęstsze objawy gonartrozy:

Ból kolana, początkowo podczas ruchu, później także w spoczynku.
Sztywność stawu, zwłaszcza poranna lub po dłuższym bezruchu.
Ograniczenie zakresu ruchu w stawie.
Trzeszczenia i "chrupanie" w kolanie podczas ruchu.
Obrzęk stawu.

Diagnostyka

Diagnostyka opiera się na:

Wywiadzie lekarskim i badaniu fizykalnym: Lekarz ocenia bolesność, zakres ruchu i stabilność stawu.
Badaniach obrazowych:
- RTG: Podstawowe badanie, które uwidacznia zwężenie szpary stawowej, osteofity (wyrośla kostne) i inne zmiany.
- MRI (rezonans magnetyczny): Rzadziej stosowany, pozwala na dokładniejszą ocenę tkanek miękkich (chrząstka, łąkotki, więzadła).

Leczenie

Celem leczenia jest łagodzenie bólu, poprawa funkcji stawu i spowolnienie postępu choroby.

Leczenie zachowawcze

Redukcja masy ciała.
Fizjoterapia (ćwiczenia wzmacniające, poprawiające zakres ruchu).
Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne (NLPZ).
Iniekcje dostawowe (kwas hialuronowy, sterydy, osocze bogatopłytkowe PRP).
Zaopatrzenie ortopedyczne (kule, ortezy).

Leczenie operacyjne

Gdy leczenie zachowawcze jest nieskuteczne, rozważa się operację:

Artroskopia: W niektórych przypadkach (np. do usunięcia ciał wolnych).
Osteotomia: Korekcja osi kończyny w celu odciążenia uszkodzonego przedziału stawu.
Endoprotezoplastyka: Wymiana zniszczonego stawu na sztuczną protezę (całkowita lub częściowa). Jest to najskuteczniejsza metoda leczenia zaawansowanej choroby zwyrodnieniowej.