Uszkodzenie łąkotek kolana

Łąkotki (przyśrodkowa i boczna) to dwie elastyczne struktury chrzęstne w kształcie półksiężyca, znajdujące się w stawie kolanowym między kością udową a piszczelową. Pełnią one kluczowe funkcje:

• Amortyzują obciążenia.
• Pogłębiają powierzchnie stawowe, zwiększając stabilność.
• Uczestniczą w odżywianiu chrząstki stawowej.

Mechanizm Uszkodzenia

Do uszkodzenia łąkotek może dojść na dwa sposoby:

1. Urazowo: Najczęściej u młodych, aktywnych osób. Powstaje w wyniku nagłego, skrętnego ruchu w zgiętym, obciążonym stawie kolanowym (np. podczas uprawiania sportu).
2. Zwyrodnieniowo: U osób starszych, gdzie osłabiona struktura łąkotki ulega uszkodzeniu nawet przy niewielkim urazie lub podczas codziennych czynności (np. kucanie).

Typy Uszkodzeń

Istnieje wiele typów uszkodzeń łąkotek, np.:

• Pęknięcie podłużne, poprzeczne, promieniste.
• Pęknięcie typu "rączka od wiadra" (fragment łąkotki przemieszcza się do środka stawu, powodując jego blokadę).
• Pęknięcie horyzontalne.

Objawy

• Ból zlokalizowany po przyśrodkowej lub bocznej stronie szpary stawowej.
• Obrzęk i wysięk w stawie ("woda w kolanie").
• Blokowanie się kolana: Niemożność pełnego wyprostowania lub zgięcia stawu (charakterystyczne dla uszkodzenia typu "rączka od wiadra").
• Uczucie przeskakiwania lub "klikania" w stawie.
• Ból nasilający się przy kucaniu, klękaniu lub ruchach skrętnych.

Diagnostyka

1. Wywiad i badanie fizykalne: Lekarz wykonuje specyficzne testy łąkotkowe (np. test McMurraya, test Apleya), aby sprowokować ból i ocenić prawdopodobieństwo uszkodzenia.
2. MRI (rezonans magnetyczny): Jest to najdokładniejsze badanie nieinwazyjne, które pozwala uwidocznić łąkotki i ocenić typ oraz rozległość uszkodzenia. Pokazuje również ewentualne urazy towarzyszące (więzadła, chrząstka).

Leczenie

Decyzja o metodzie leczenia zależy od typu uszkodzenia, wieku pacjenta, jego aktywności oraz objawów.

Leczenie zachowawcze

Możliwe w przypadku małych, stabilnych uszkodzeń w dobrze unaczynionej strefie łąkotki ("czerwonej strefie"). Obejmuje:

• Odciążenie stawu (kule).
• Chłodzenie i leki przeciwzapalne.
• Rehabilitację.

Leczenie operacyjne

Jest wskazane w większości objawowych uszkodzeń. Zabieg wykonywany jest artroskopowo (małoinwazyjnie). W zależności od typu i lokalizacji uszkodzenia, możliwe są następujące procedury:

• Szycie łąkotki: Preferowana metoda, jeśli to tylko możliwe, ponieważ pozwala zachować całą strukturę łąkotki.
• Częściowe usunięcie łąkotki (meniscektomia): Usuwa się tylko uszkodzony, niestabilny fragment, starając się zachować jak najwięcej zdrowej tkanki.
• Przeszczep łąkotki lub implanty łąkotkowe: W rzadkich przypadkach po wcześniejszym, rozległym usunięciu łąkotki.

Po leczeniu operacyjnym kluczowa jest odpowiednio prowadzona rehabilitacja.